https://peopleselect.nl/inspiratie/interview-met-jan-willem-balk/
People Select

Interview met Jan Willem Balk - Mondelēz Nederland

"Persoonlijke groei is businessgroei."
Interview met Jan Willem Balk
Algemeen Directeur Mondelēz Nederland, oktober 2016

Evelyn Günther is columniste van FoodPersonality en wisselt de rubriek maandelijks met Josceline Bogaers. Evelyn interviewt directieleden en senior managers uit de FMCG over hun visie op leiderschap, hun dromen en hun ergernissen. Dit keer: Jan Willem Balk, Algemeen Directeur bij Mondelēz Nederland.

Hoe bevalt het om bij een van de tien grootste voedselbedrijven ter wereld te werken? Heb je wel wat in te brengen?
Ik vind het mooi. De kracht van Mondelēz is juist die wereldwijde aanwezigheid, daardoor hebben we fantastische merken in onze portfolio. Over die inbreng: je moet kijken naar de dingen die ertoe doen en die je kunt beinvloeden. Daarnaast is het contact met de belangrijke internationale beslissers belangrijk. Ik leg uit wat de kracht en de uitdagingen van de Nederlandse markt zijn. Hoewel het om de feiten en de cijfers gaat, is contact maken ook belangrijk. Ik start daarom vaak een presentatie met een foto van onze koning of met een oranje sheet. Op Europees niveau moet ik Nederland in de spotlights zetten en binnen Nederland onze Europese agenda.

 

Hoe kijk je naar de toekomst van jullie categorieën, koek, chocola etc.?
Ik ben er absoluut van overtuigd dat binnen een gezond en evenwichtig voedingspatroon ruimte is voor goede snacks. Het leven is te kort voor slechte chocolade. Overal waar wij komen, nemen we een tasje met onze producten mee. Als mensen daarin kijken, zie je altijd een glimlach van oor tot oor op hun gezicht verschijnen. Dat is en blijft het leuke van het werk met onze producten.

 

Hoe zorg je voor een veilige omgeving?
Ik geloof in de kracht van een gesprek voeren met elkaar, en daar echt de tijd voor nemen. Gewoon van persoon tot persoon vragen: Wat houdt je vandaag bezig?. Zeker in de fmcgwereld, met een overdaad aan data, moet je af en toe durven te vertragen. Ik wil dat daar veel aandacht aan besteed wordt. De werkvloer moet een prettige en veilige omgeving zijn, waar we het gezamenlijk doen en egos niet leidend zijn. Als het nodig is, nemen we royaal de tijd voor een check-in. Dan kan iedereen melden wat er speelt en dat kan zeker ook prive zijn. Als je de eventuele ruis hebt weggenomen, heb je daarna nog maar een in plaats van twee uur nodig voor de taak en eindig je een vergadering met meer energie dan aan het begin.

 

Wat zijn de belangrijke waarden van jezelf?
Openheid en eerlijkheid zijn nummer een. Mensen kunnen mij altijd lezen. Dat is soms niet leuk, maar achteraf hoor ik wel dat ze dat fijn vinden. Ik heb altijd een bepaalde mate van positiviteit. Voor mij is het glas altijd half vol. Een half leeg glas ken ik echt niet. Fairness vind ik ook belangrijk; als dat in het geding is, ben ik niet in mijn element. En humor. Ik zeg wel eens: We sturen niemand naar de maan en we doen geen openhartoperaties. Laten we teruggaan naar de kern en het simpel houden.  

 

Van wie heb je veel geleerd?
Er zijn meer mensen van wie ik veel geleerd heb, maar de eerste was Wim Busser. Hij heeft me ooit vanuit de schoolbanken aangenomen bij Lu. Na Lu heb ik met veel plezier bij Douwe Egberts gewerkt. Maar na zes jaar haalde Wim mij weer terug. Hij heeft me alles geleerd over onderhandelen. De creativiteit die je nodig hebt, het snelle schakelen, dat je altijd je doel voor ogen moet houden en nooit je ego moet laten meespelen. Want daar lopen de meeste onderhandelingen op vast. En hij heeft me het belang en de kracht van het team geleerd en hoe ervaren mensen de jongere generatie kunnen opleiden.

 

Je hebt bij Lu veel overnames meegemaakt. Welke invloed heeft dat op jou gehad?
Toen ik net terug was bij Lu, werd het bedrijf verkocht aan Kraft Foods. Daar hadden ze al genoeg directieleden natuurlijk, dus dat leverde onzekerheid op. Ik kreeg toen de tip: whatever happens, embrace change. Ik heb toen geleerd om echt diep van binnen veranderingen te accepteren. De samenvoeging van Lu, Kraft Foods en Cadbury tot de vorming van het huidige Mondelēz Nederland is een unieke ervaring geweest, bijzonder intens, maar ook zeer boeiend en leerzaam. Tijdens een training in Lausanne moest ik ooit mijn persoonlijke missie opschrijven. Ik had moeite om dat te formuleren, maar uiteindelijk schreef ik: het mooiste wat je kunt worden, is jezelf. Daar zit ook de nuchterheid in die ik van huis uit heb meegekregen. Ik wil niet het leven van een ander leiden, maar mijn eigen keuzes maken.

 

 

Waar erger jij je aan?
Incompetentie en een gebrek aan passie. Als ik dat zie, ga ik het gesprek aan en vraag ik wat er aan de hand is. Natuurlijk moet je die boodschap wel afstemmen op degene die er tegenover je zit. Je kunt talenten hebben, maar als die niet je passie zijn, is dat op termijn heel vermoeiend. Je moet je richten op de talenten waar ook je gepassioneerdheid bij komt kijken.

 

 

Zou jij iets fundamenteels willen veranderen aan de branche als dat kon?
Door structureel meer samen te werken kun je meer waarde creëren. Maar dan kom je op de vraag of er van een win-winsituatie sprake is. Iedereen wil zijn eigen resultaat maximaliseren. De vraag is wie daar het beste in is. Ik denk niet dat je het spel te veranderen hebt. Er moet een gezond spanningsveld zijn. Als het lukt om speler te blijven en geen speelbal te worden, is het spel hartstikke leuk.

Wat vind jij als managing director belangrijk aan je mensen?
Dat iedereen zijn of haar eigen vakmanschap meeneemt. En verbinding maakt met zijn collegas, om een idee samen naar een hoger plan te tillen. Samenwerking is belangrijker dan het individu. Ik denk zelfs dat het erom gaat dat je elkaar helpt in ieders persoonlijke groei. En resultaten halen. Persoonlijke groei leidt tot businessgroei; dat is een belangrijk managementprincipe van me.

 

Hoe kun je dat beïnvloeden?
Het begint ermee dat je mensen moet inspireren om zoveel mogelijk op hun best te zijn. Er zijn veel technieken die je kunt aanleren om met triggers om te gaan. Vaak leiden die ertoe dat je in een minder positieve state of mind komt. Dan vraag ik simpelweg: Wat voel je nu? Haal eens diep adem. Zon opmerking kan al uitnodigen tot een gesprek. Als je die aanpak met genoeg mensen deelt, ben je iemand die iets in beweging zet. Dan ben je bezig de cultuur vorm te geven. We besteden bij Mondelēz ook veel aandacht aan trainingen. We hebben een omvangrijk trainingsaanbod, zowel internationaal online als lokaal, met onze eigen trainer. Dit jaar heb ik dat bijvoorbeeld ingezet om onze managers te helpen hun identiteit als coach goed neer te zetten.

 

Je hebt heel wat transities meegemaakt. Heb jij in de verschillende culturen meebewogen?
Je moet je eigen kernwaarden uitvoeren en als die niet passen, ga ik proberen de omgeving te veranderen. Een van de kernwaarden van Mondelēz is dan ook: zeg waar het op staat. Dat is geen vrijbrief om je ongenoegen rond te blazen, maar wel een uitnodiging om dat over te brengen waar je zelf echt van overtuigd bent en een open discussie aan te gaan. Ik laat mijn zienswijze pas echt los als ik zie dat het alternatief beter is.

 

Doe je dat ook in je eigen team?
Communicatie begint vaak pas na confrontatie. Maar: ik weet ook hoe ik een conflict moet controleren. Het maakt niet uit of dat bij mijn eigen mensen is of bij klanten. Natuurlijk moet ik af en toe ook wel eens iets presenteren dat ik lastig vind. Maar dat zeg ik er dan gewoon bij. Ik verbind het aan mijn eigen identiteit. Als manager moet je het goede voorbeeld geven, voorbeeldig zijn. Bij een meeting laat ik soms mijn kwetsbaarheid zien. Mensen weten dat ik een bepaalde verantwoordelijkheid heb en vanuit die verantwoordelijkheid handel ik. Als ze maar zien dat ik naar eer en geweten handel.

 

Wat is voor jou essentieel voor leiderschap?
Ik zou drie essenties willen noemen. Leiders moeten anderen inspireren het beste uit zichzelf te halen. Leiderschap gaat over leren om de toekomst vorm te geven. En: echt leiderschap is altijd gedeeld. Dat zit in de mensen zelf.

 

Hoe kijk jij tegen de onderhandelingen met de retailers aan? Heb je tips voor sales?
Als je uitzoomt, zie je dat het een dans is. Maar wel een waar je eenvoudigweg niet aan kunt ontkomen. Mijn advies is: ga pas onderhandelen als je met jezelf uitonderhandeld bent. Je moet goed weten welke ruimte je intern hebt. Overleg met je collega’s en leidinggevende. Anders krijg je een enorm conflict en dan met name in je eigen hoofd. Je moet je goed voorbereiden, de cijfers kennen enzovoort. Ook moet je zorgen dat je als persoon op je best aan tafel verschijnt. Ga dan naar je klant, help hem en relativeer. Het is gewoon een vak dat je uitoefent. En tot slot: bereid je voor op wat je wilt horen, niet op wat je wilt zeggen.

 

Bij wie kun jij terecht om je hart te luchten? Je krijgt heel wat op je bord als managing director.
Mijn vrouw helpt me om te relativeren. Zij komt vaak met andere inzichten. En mijn eigen seniormanagement en netwerk helpen ook met relativeren. Voor mij is het vooral belangrijk om mensen om me heen te hebben. Dat geeft me energie, ik ben op mijn best als ik met mensen bezig ben, op tijd sport en mijn voeding in de gaten houdt. En af en toe op tijd aan de rem trek. Op woensdagavond en zaterdag ga ik altijd voetballen met mijn vrienden. Ik kan negen van de tien keer genoeg redenen hebben om af te zeggen, maar dat doe ik bewust niet.

 

Heb je ook valkuilen?
Ik trek soms te snel conclusies. Dan heb ik niet tijdig vertraagd en dan denk ik dat ik alle kanten wel gezien heb. Dat is mijn grootste valkuil. Ik moet ook leren dat ik een besluit niet zo snel mogelijk hoef te nemen als ik nog tijd heb om erover na te denken. Tijd is vaak een van de beste werknemers; het kost niks, en lost vaak heel veel op.  

© 2018 People Select - Dorpsstraat 74 3732 HK De Bilt - info@peopleselect.nl - 030 63 739 04